الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

353

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

مرد همسرش را طلاق دهد ، سپس به او رجوع كند - در حالى كه به او نيازى ندارد - آن گاه او را طلاق دهد . اين ، همان ضرر رساندنى است كه خداوند از آن نهى كرده است ؛ مگر آن كه طلاق دهد ، سپس به نيت نگه داشتن [ زن ] ، رجوع كند . » « 1 » شگفتا ، آيا امام صادق عليه السلام كارى را سرزنش مىكند كه پدرش امام باقر عليه السلام در گذشته انجام داده بود ! علامه تسترى مىگويد : هر انسان شريف و بامنزلت از چنين روشى مىپرهيزد ؛ چه رسد به صاحب شرافتى اصيل . از آن گذشته ، اگر امام به او نيازى نداشت ، يك طلاق كافى بود ؛ بى آن كه نيازى به اين اقدام عجيب باشد . « 2 » بنابراين به طور حتم ، خبر ابوبصير ساختگى است ؛ چنان كه در حديث يونس بن عبدالرحمان گفته شد كه مغيرة بن سعيد در احاديث اهل بيت عليهم السلام پنهانى ، دست مىبرد . « 3 » استاد بزرگوار ، امام خمينى قدس سره مواضعى آشكار در كاربرد شيوهء شيخ و ارزيابى محتوايى پيش از توجه به سند دارد كه نمونهء آن ، روش امام در ارزيابى روايات فروش انگور به كسى است كه مىدانيم از آن شراب تهيه مىكند . برخى از فقها فتواى به جواز داده‌اند ؛ به دليل آن كه فروشنده قصد كمك به گناه را ندارد . نيز به دليل رواياتى كه آن را جايز دانسته است ؛ از جمله : [ م / 62 ] صحيحهء رفاعة بن موسى كه مىگويد : « در حضور من ، از امام صادق عليه السلام دربارهء فروش آب انگور به كسى كه از آن ، شراب مىسازد ، پرسيدند . امام فرمود : « آيا ما خرماهايمان را به كسى كه از آن شرابى پليد مىسازد ، نمىفروشيم ؟ » « 4 » [ م / 63 ] ابن اذينه گويد : « به امام صادق عليه السلام نامه نوشتم و از او دربارهء مردى پرسيدم كه مو دارد ؛ آيا مىتواند انگور و خرما را به كسى بفروشد كه مىداند از آن ،

--> ( 1 ) . الفقيه ، ج 3 ، ص 501 و 502 . ( 2 ) . الاخبار الدخيله ، ج 3 ، ص 370 و 308 . ( 3 ) . بنگريد به : رجال كشّى ، ج 2 ، ص 489 . ( 4 ) . التهذيب ، ج 7 ، ص 136 و استبصار ، ج 3 ، ص 105 .